Advert
Advert
Advert
ÖZGECAN!
İbrahim TIĞ

ÖZGECAN!

Bu içerik 1721 kez okundu.

Özge sözcüğü TDK sözlüğünde, “başka, başkalık” anlamında ele alınır.

Türkiye Türkçesinde “diğer, başka” anlamlarda da kullanılan Özge sözcüğü, Sözcük Tarama Sözlüğü’nde“başka, gayri” ve DerlemeSözlüğü’nde de, “iyi güzel, iki dağ arasındaki dereciklerin birleştiği yer, dereninbaşlangıcı ve şakacı, cana yakın, sıcakkanlı, yürekli, gözü pek” anlamında kullanılmıştır.

     Türk dilinin tarihi dönemlerinde ise özge, incelenen sözlüklerde ilk olarak

Karahanlı Türkçesinde “başka” anlamıyla kullanılmış ve Eski Anadolu Türkçesi

Sözlüğü’nde ise “gayri, başka, diğer, yabancı”anlamlarına geldiği belirtilmiştir.

    Dolayısıyla bu sözcüğün ortaya çıkışı Eski Anadolu Türkçesiyle orantılıdır.

    16. yüzyılda yaşayan büyük halk şairi Pir Sultan Abdal şu dörtlüğünde “özge” sözcüğünü ne güzel de kullanır:

    “Pir Sultan Abdal'ım gamzeler oktur

Hezeran sinemde yaralar çoktur

    Benim senden özge sevdiğim yoktur

    İnanmazsan ol Allah'a sal beni”

    Yine 17. yüzyılda yaşayan büyük halk ozanı, dilimizin çağlayanı Karacaoğlan da bu sözcüğü;

    “Güzel sever diye isnat ederler

 Benim Hak'tan özge sevdiğim mi var?” şeklinde ifade etmiştir.

     Isparta yöresine ait,“Ayva dibi serin olur yatmaya” adlı türküde de “özge” sözcüğü;

     “Ayva çiçek açsa gülü istemem

     Senden özge gayrı dili istemem

     Yazma sana yeter tülü istemem

 

     Diyemem diyemem dillerin yeter

     Yastık istemem kolların yeter” şeklindeyer alır.

     “Özge” sözcüğü Kars yöresinin, “Tez gel oğlan tez gel eylenmiyesin”adını taşıyan türküsünde de şöyle geçer:

“Kar yağar kardan özge

Yarim beyazdan özge

Meğer ki ben deliyem

     Yar sevem yardan özge”

     Şair Vecdi Bingöl “Leyla Bir Özge Candır” şiirinde bu sözcüğe “can” sözcüğünü de ekleyerek “İyi, güzel, cana yakın ve hayat dolu”anlamlamlarıyla genişletmiştir. O şiir şöyledir:

     “Leyla bir özge candır, kara gözlü ceylandır

Doyulmaz hüsn-ü andır kanılmaz bir içim su

Leylâ, Leylâ ah Leylâ”

*

    Evet, can öğretmenim Mehmet Yaşar Bilen sende bir “özgecan”sın benim için…

    Geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum can öğretmenim.

DİĞER YAZILAR
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRX
175 NÜFUSLU KÖYE 9 MUHTAR ADAYI
175 NÜFUSLU KÖYE 9 MUHTAR ADAYI
İBRAHİM TIĞ’DAN SÖYLEŞİ VE İMZA GÜNÜ
İBRAHİM TIĞ’DAN SÖYLEŞİ VE İMZA GÜNÜ